Prowadząc działalność gospodarczą, przedsiębiorcy muszą stosować się do różnych obowiązków podatkowych. Jednym z nich jest prawidłowe oznaczanie faktur sprzedażowych kodami GTU (Grupy Towarowo-Usługowe) w pliku JPK_VAT.
W tym wpisie wyjaśniamy, czym są kody GTU, dlaczego ich podanie jest istotne i dlaczego w niektórych przypadkach – zwłaszcza w przypadku GTU-12 – nie zawsze mogę samodzielnie przypisać odpowiedniego oznaczenia do faktury.
Czym są kody GTU?
Kody GTU to specjalne oznaczenia stosowane w pliku JPK_VAT, które wskazują na sprzedaż określonych towarów lub usług objętych szczególną kontrolą fiskalną. Wprowadzenie tych kodów miało na celu uszczelnienie systemu podatkowego i skuteczniejszą walkę z wyłudzeniami podatku VAT.
Wyróżniamy 13 kodów GTU (od GTU-01 do GTU-13), które dotyczą m.in. sprzedaży paliw, leków, metali szlachetnych, elektroniki, odpadów, a także określonych usług:
- GTU-01 – Napoje alkoholowe
- GTU-02 – Paliwa
- GTU-03 – Oleje opałowe
- GTU-04 – Wyroby tytoniowe
- GTU-05 – Odpady
- GTU-06 – Urządzenia elektroniczne
- GTU-07 – Pojazdy oraz części samochodowe
- GTU-08 – Metale szlachetne
- GTU-09 – Leki i wyroby medyczne
- GTU-10 – Budynki i grunty
- GTU-11 – Uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych
- GTU-12 – Usługi niematerialne
- GTU-13 – Usługi transportowe i magazynowe
Dlaczego musisz podawać kody GTU?
Dla większości kodów GTU jestem w stanie samodzielnie określić, czy powinny znaleźć się na fakturze – bazując na opisie sprzedaży. Jednak w trosce o poprawność raportowania do urzędu skarbowego wymagam, aby klienci samodzielnie wskazywali odpowiednie kody GTU. Można to zrobić na dwa sposoby:
- Bezpośrednio na fakturze – oznaczenie może być wpisane ręcznie lub przez program do fakturowania.
- W Portalu Biura – wystarczy dodać notatkę do przesyłanej faktury sprzedażowej.
Podanie kodu GTU jest szczególnie istotne w przypadku niektórych towarów i usług, gdzie ich klasyfikacja może zależeć od szczegółowych informacji, które nie zawsze wynikają bezpośrednio z faktury.
GTU-12 – dlaczego nie mogę przypisać go samodzielnie?
Kod GTU-12 budzi najwięcej wątpliwości, dlatego poświęcam mu osobną sekcję. Dotyczy on usług niematerialnych, takich jak:
- doradztwo,
- usługi księgowe,
- usługi prawne,
- usługi zarządcze i firm centralnych
- usługi marketingowe i reklamowe,
- usługi badania rynku i opinii publicznej,
- usługi badań naukowych i prac rozwojowych,
- usługi szkoleniowe.
Problem z GTU-12 polega na tym, że często nie da się jednoznacznie określić, czy dana usługa faktycznie podlega pod ten kod. Przykładowo:
- Nie każda konsultacja techniczna będzie doradztwem objętym GTU-12.
- Usługa informatyczna może, ale nie musi podlegać pod GTU-12 – zależy to od jej charakteru.
- Audyty i analizy również mogą podlegać pod GTU-12, ale ich zakres musi być dokładnie określony.
Dlatego nie jestem w stanie samodzielnie zdecydować, czy GTU-12 powinno się znaleźć na fakturze. To Ty, jako sprzedawca, najlepiej wiesz, czy świadczone przez Ciebie usługi spełniają kryteria tego kodu. W związku z tym zawsze podawaj GTU-12, jeśli uważasz, że Twoja usługa może podlegać pod ten kod.
Dodatkowym problemem są faktury z bardzo ogólnikowym opisem, np. „Usługa zgodnie z umową”, „Świadczenie usług według zamówienia” itp. W takich przypadkach zupełnie nie wiadomo, czego dotyczy sprzedaż – czy jest to doradztwo, administracja, transport, czy coś zupełnie innego. Bez konkretnych informacji nie mogę przypisać kodu GTU, a każda pomyłka może wiązać się z odpowiedzialnością. Dlatego proszę – staraj się jak najdokładniej opisywać faktury!
Po więcej informacji o GTU-12 możesz zajrzeć tutaj:
👉 https://jpk.info.pl/kod-gtu-12-swiadczenie-uslug-o-charakterze-niematerialnym/
Oznaczenie TP – transakcje z podmiotami powiązanymi
Oprócz kodów GTU w pliku JPK_VAT istnieją także inne oznaczenia, a jednym z nich jest TP (Transakcje Powiązane).
Kiedy stosuje się oznaczenie TP?
Oznaczenie TP stosuje się w sytuacji, gdy sprzedaż dotyczy podmiotu powiązanego z podatnikiem, np.:
- między spółkami należącymi do tej samej grupy kapitałowej,
- między członkami rodziny,
- między wspólnikami spółki,
- między firmą a jej właścicielem.
Nie zawsze łatwo określić, czy dany kontrahent jest powiązany, dlatego warto o tym pamiętać i w razie wątpliwości skonsultować się z biurem rachunkowym.
Kody GTU – to warto wiedzieć
- Podawanie kodów GTU jest obowiązkowe w pliku JPK_VAT (dla tych wybranych grup towarowo-usługowych).
- Możesz wpisać kod GTU bezpośrednio na fakturze lub dodać go jako notatkę w Portalu Biura.
- GTU-12 dotyczy usług niematerialnych i trudno go jednoznacznie przypisać – dlatego to klient powinien sam go wskazać.
- Oznaczenie TP dotyczy transakcji między podmiotami powiązanymi i również wymaga uwagi.
- Ogólnikowy opis usługi na fakturze utrudnia prawidłową klasyfikację – im konkretniej, tym lepiej!
Prawidłowe stosowanie tych oznaczeń pomoże uniknąć błędów w rozliczeniach i zapewni zgodność z obowiązującymi przepisami. Jeśli masz wątpliwości, zawsze możesz skonsultować się z naszym biurem rachunkowym! 😊
